Prawo gospodarcze
Spór z kontrahentem rzadko zaczyna się na sali sądowej. Zwykle pojawia się dużo wcześniej - przy umowie podpisanej w pośpiechu, nieprecyzyjnych ustaleniach albo fakturze, która nie została opłacona.
Czym się zajmuję
- Spory między przedsiębiorcami. Prowadzę sprawy dotyczące niewykonania umowy, odstąpienia od umowy i rozliczenia zakończonej współpracy.
- Umowy B2B. Przygotowuję i opiniuję umowy ramowe, umowy o współpracy, dostawy, o dzieło, zlecenia oraz NDA.
- Kary umowne. Dochodzę kar umownych i bronię przed ich naliczeniem. Jeżeli kara jest rażąco wygórowana, podejmuję działania, aby ją obniżyć.
- Odpowiedzialność kontraktowa i deliktowa. Dochodzę odszkodowania i bronię przed roszczeniami.
- Zabezpieczenie transakcji. Przygotowuję i opiniuję zabezpieczenia, na przykład poręczenie, hipotekę, zastaw rejestrowy czy dobrowolne poddanie się egzekucji.
Przegląd umów, zanim powstanie spór
Przegląd wzorów umów, z których korzystasz na co dzień, zazwyczaj kosztuje mniej niż prowadzenie jednego procesu. Pozwala wcześniej wychwycić zapisy, które później mogą okazać się najbardziej kosztowne, na przykład brak kar umownych chroniących Twoje interesy, wadliwą klauzulę odstąpienia od umowy, nieprecyzyjny opis przedmiotu świadczenia czy brak postanowienia określającego właściwy sąd.
Najczęstsze pytania
Kontrahent naliczył mi karę umowną za opóźnienie. Muszę zapłacić całość?
Najpierw trzeba ustalić, czy kara w ogóle została naliczona zgodnie z umową, tzn. czy doszło do opóźnienia, czego ono dotyczyło i czy nie wynikało z okoliczności leżących po stronie kontrahenta. Trzeba też sprawdzić, za jakie naruszenie zastrzeżono karę.
Jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane albo kara jest rażąco wygórowana, można żądać jej obniżenia na podstawie art. 484 § 2 k.c. Taki zarzut trzeba jednak zgłosić i uzasadnić, ponieważ sąd nie miarkuje kary automatycznie. W praktyce chodzi zwykle o zmniejszenie kwoty, nie o całkowite uwolnienie od odpowiedzialności.
Kontrahent potrącił karę umowną z mojej faktury. Mogę jeszcze coś zrobić?
Tak. Oświadczenie o potrąceniu nie rozstrzyga jeszcze, czy kara rzeczywiście się należała. Jeżeli była bezpodstawna albo naliczona w zawyżonej wysokości, możesz dochodzić brakującej części wynagrodzenia. W procesie sąd oceni skuteczność potrącenia, treść klauzuli oraz okoliczności naruszenia umowy.
Warto odpowiedzieć na potrącenie na piśmie i zachować korespondencję, protokoły oraz zgłoszenia przeszkód po stronie kontrahenta. Brak natychmiastowej reakcji nie musi oznaczać utraty roszczenia, ale później trudniej odtworzyć przebieg współpracy i stanowiska stron.
Ile mam czasu na odstąpienie od umowy?
Nie ma jednego terminu dla wszystkich przypadków. Trzeba ustalić, czy prawo odstąpienia wynika z umowy, czy z ustawy. Przy umownym prawie odstąpienia znaczenie ma między innymi to, czy strony określiły termin jego wykonania. Brak terminu może prowadzić do sporu o skuteczność klauzuli.
Jeżeli podstawą jest niewykonanie umowy przez kontrahenta, często trzeba najpierw wyznaczyć mu dodatkowy termin i uprzedzić o skutkach jego bezskutecznego upływu. Nie zawsze jednak jest to konieczne. Zależy to od umowy i przepisów dotyczących danego przypadku. Trzeba również sprawdzić formę, treść i adresata oświadczenia, ponieważ nieskuteczne odstąpienie nie rozwiązuje problemu i może narazić składającego na zarzuty wobec niego.
Odstąpiłem od umowy. Dostanę zapłatę za część, którą już wykonałem?
To zależy od rodzaju umowy, podstawy odstąpienia i tego, czy skutek obejmuje całość, czy tylko niewykonaną część. W niektórych sytuacjach strony zwracają sobie spełnione świadczenia, a w innych rozliczają część prawidłowo wykonaną. Nie da się więc bezpiecznie przyjąć jednej zasady dla każdej usługi lub kontraktu.
Przed wysłaniem oświadczenia warto ustalić zakres odstąpienia i sposób rozliczenia dotychczasowych prac. Pomagają w tym protokół, zdjęcia oraz zestawienie wykonanych etapów i zaakceptowanych kosztów. Sama treść oświadczenia nie zastąpi dowodów pokazujących stan realizacji umowy.
Współpracowaliśmy bez pisemnej umowy. Mam czego dochodzić?
Zwykle tak. Wiele umów między przedsiębiorcami może zostać skutecznie zawartych bez jednego podpisanego dokumentu. Są jednak wyjątki, w których ustawa wymaga szczególnej formy. Najczęściej problem dotyczy dowodów, gdy trzeba pokazać, co strony uzgodniły i co zostało wykonane.
Dlatego proszę o maile i wiadomości z ustaleniami, zamówienia, wyceny, faktury, potwierdzenia dostaw, zdjęcia oraz zestawienia godzin. Na tej podstawie można ocenić, czy materiał wystarczy do pozwu, czy najpierw trzeba go uzupełnić.
Kontrahent to spółka z o.o., która nie ma majątku. Zostaje mi tylko odpisać dług?
Niekoniecznie. Jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, można rozważyć dochodzenie roszczenia od członków zarządu na podstawie art. 299 k.s.h. W typowej sprawie potrzebny jest najpierw tytuł wykonawczy przeciwko spółce oraz dowód bezskuteczności egzekucji, najczęściej w postaci postanowienia komornika.
To dodatkowa możliwość, a nie gwarancja odzyskania pieniędzy. Członek zarządu może podnosić ustawowe przesłanki obrony, na przykład terminowe złożenie wniosku o upadłość albo brak szkody wierzyciela. Przed rozpoczęciem kolejnego procesu warto ocenić zarówno te okoliczności, jak i wypłacalność samego członka zarządu.
Kontrahent proponuje ugodę i zapłatę części kwoty. Warto brać?
Warto porównać siłę dowodów, przewidywany czas postępowania oraz szanse na skuteczną egzekucję. Niższa, ale realnie płatna kwota może być korzystniejsza niż wyższe roszczenie dochodzone przez lata bez pewności odzyskania pieniędzy.
Trzeba też uważnie przeczytać samą ugodę. Zrzeczenie się dalszych roszczeń może objąć nie tylko bieżącą fakturę, lecz także karę umowną albo rozliczenia związane z wadami ujawnionymi później. Przed podpisaniem warto jasno ustalić, które roszczenia ugoda zamyka, a które pozostają otwarte.
W umowie jest zapis, że spory rozstrzyga sąd w mieście kontrahenta. To mnie wiąże?
Zwykle tak. Strony mogą w umowie pisemnej wskazać sąd właściwy dla sporów z danego stosunku prawnego. Taki zapis może wiązać także wtedy, gdy nie był indywidualnie negocjowany. Nie zmienia jednak właściwości wyłącznej zastrzeżonej przez ustawę dla określonych spraw.
Nie musi to przekreślać prowadzenia sprawy. Obsługuję postępowania gospodarcze w Gdańsku, Trójmieście i w innych częściach Polski. Przed złożeniem pozwu ustalam właściwy sąd i wyjaśniam, co jego położenie oznacza dla kosztów oraz organizacji postępowania.
Ile to kosztuje
Możesz wybrać jedną z dwóch form rozliczenia: stawkę godzinową albo ryczałt ustalony z góry. Sposób rozliczenia uzgadniamy przed rozpoczęciem współpracy, tak aby od początku było jasne, z jakimi kosztami trzeba się liczyć.
Jeśli sprawa trafi do sądu, należy uwzględnić również opłatę od pozwu. W sprawach gospodarczych jej wysokość najczęściej zależy od wartości dochodzonego roszczenia. Zanim złożymy pozew, poinformuję Cię, jaka opłata będzie obowiązywać w Twojej sprawie.
W przypadku wygranej możesz domagać się od drugiej strony zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z art. 98 k.p.c. Trzeba jednak pamiętać, że sąd ustala ich wysokość na podstawie stawek określonych w przepisach, a nie pełnego wynagrodzenia uzgodnionego z pełnomocnikiem. W praktyce zasądzona kwota może więc pokryć część mojego wynagrodzenia, ale nie zawsze całość.
Samo wygranie sprawy nie oznacza jeszcze, że pieniądze od razu znajdą się na Twoim koncie. Odzyskanie należności i zasądzonych kosztów zależy również od tego, czy druga strona posiada majątek, z którego można skutecznie przeprowadzić egzekucję.
Blog: Prawo gospodarcze
Wszystkie wpisy-
Kontrahent nie płaci. Co zrobić w pierwszych 30 dniach
Najpierw policz przedawnienie: przy sprzedaży towaru to 2 lata, nie 3. Potem jedno konkretne wezwanie, odsetki i rekompensata. -
Kara umowna w umowie o roboty budowlane. Kiedy da się ją zmiarkować
Kara za opóźnienie w zapłacie jest nieważna (art. 483 § 1 k.c.), a rażąco wygórowaną sąd może obniżyć. Ale wniosek trzeba zgłosić. -
Odpowiedzialność członka zarządu za długi spółki. Art. 299 k.s.h. bez żargonu
Wierzyciel wykazuje tylko bezskuteczność egzekucji. To zarząd musi udowodnić, że wniosek o upadłość złożono w terminie.
Opisz sprawę w trzech zdaniach. Odpowiem, czy mogę pomóc.
Pozostałe obszary