Magdalena Puławska Radca prawny · Gdańsk EN

Prawo handlowe

Spółka to nie kwestia prestiżu, ale konkretna decyzja dotycząca odpowiedzialności, kosztów i ryzyka. Warto dokładnie je przeanalizować, zanim podpiszesz umowę.

Czym się zajmuję

  1. Zakładanie spółek. Doradzam przy wyborze formy działalności, przygotowuję umowę spółki i prowadzę rejestrację w KRS, także przez S24.
  2. Przekształcenia. Pomagam w przekształceniu jednoosobowej działalności w spółkę z o.o. oraz przekształceniu i połączeniu spółek.
  3. Umowy wspólników. Przygotowuję umowy, które regulują to, czego często nie ma w umowie spółki: zasady wyjścia, zakaz konkurencji i mechanizmy rozwiązywania sporów między wspólnikami.
  4. Zgromadzenia i uchwały. Przygotowuję dokumenty na zgromadzenia, protokoły i uchwały. Prowadzę też sprawy o zaskarżenie uchwał.
  5. Konflikty wspólników. Prowadzę sprawy dotyczące wyłączenia wspólnika, umorzenia udziałów i wyjścia ze spółki.
  6. Likwidacja i rozwiązanie spółki. Prowadzę sprawy związane z zakończeniem działalności spółki.

Co warto ustalić wcześniej

Przed założeniem spółki lub dołączeniem do niej warto ustalić nie tylko wysokość udziałów i role poszczególnych wspólników. Równie ważne są zasady podejmowania decyzji, wnoszenia dopłat, podziału zysku, zakazu konkurencji oraz wyjścia ze spółki. To właśnie te kwestie najczęściej stają się źródłem problemów, gdy pojawia się konflikt albo jeden ze wspólników chce zakończyć współpracę.

Najczęstsze pytania

Spółka z o.o. nie zapłaciła kontrahentowi. Czy komornik może wejść na mój prywatny majątek, skoro jestem w zarządzie?

Nie dzieje się to od razu ani automatycznie. W typowej sprawie wierzyciel najpierw uzyskuje tytuł wykonawczy przeciwko spółce, a następnie wykazuje, że egzekucja z jej majątku okazała się bezskuteczna. Najczęściej potwierdza to postanowienie komornika o umorzeniu egzekucji, choć bezskuteczność może być dowodzona również w inny sposób. Dopiero wtedy pojawia się możliwość dochodzenia roszczenia na podstawie art. 299 k.s.h.

W takim procesie członek zarządu może bronić się, wykazując jedną z przesłanek wskazanych w art. 299 § 2 k.s.h., na przykład złożenie wniosku o upadłość we właściwym czasie. Sama informacja, że spółka nie miała pieniędzy, nie wystarczy. Największe znaczenie mają daty oraz dokumenty pokazujące jej sytuację finansową.

Zrezygnowałem z zarządu dwa lata temu. Czy nadal mogę odpowiadać za długi spółki z tamtego okresu?

Tak, rezygnacja nie wyklucza odpowiedzialności za zobowiązania związane z okresem pełnienia funkcji. Sam aktualny odpis z KRS nie daje pełnej odpowiedzi, ponieważ wpis ujawnia zmianę, ale nie zawsze przesądza o dacie, w której mandat rzeczywiście wygasł.

Dlatego analizuję uchwały o powołaniu i odwołaniu, treść rezygnacji, datę jej złożenia oraz adresata. Trzeba też odtworzyć sytuację finansową spółki i ustalić, kiedy pojawiły się podstawy do podjęcia działań związanych z niewypłacalnością.

Zakładamy spółkę we dwójkę. Umowa spółki wystarczy, czy potrzebna jest jeszcze umowa wspólników?

Umowa spółki reguluje jej ustrój i trafia do akt rejestrowych. Umowa wspólników działa obok niej i wiąże osoby, które ją podpisały. Można w niej uregulować między innymi zasady wyjścia ze spółki, wycenę udziałów, zakaz konkurencji, podział ról czy sposób rozwiązania pata decyzyjnego.

Te dokumenty różnią się nie tylko treścią, ale też skutkami. Nowy wspólnik jest związany umową spółki, natomiast do umowy wspólników powinien przystąpić osobno. Najbezpieczniej przygotować oba dokumenty spójnie i zrobić to jeszcze przed pojawieniem się konfliktu.

Przekształcam jednoosobową działalność w spółkę z o.o. Czy stare długi zostaną ze mną, czy przejdą na spółkę?

Stare zobowiązania przechodzą na spółkę przekształconą, ale nie oznacza to, że od razu przestajesz za nie odpowiadać. Przez trzy lata od dnia przekształcenia przedsiębiorca odpowiada solidarnie ze spółką za zobowiązania powstałe przed przekształceniem (art. 58413 k.s.h.). W tym czasie wierzyciel może więc kierować roszczenie do spółki i do przedsiębiorcy.

Zaległości podatkowe i składkowe podlegają odrębnym zasadom. Przekształcenie służy więc przede wszystkim uporządkowaniu działalności i ryzyka na przyszłość, ale nie usuwa wcześniejszych długów. Otwarte spory i zaległości trzeba uwzględnić jeszcze przed rozpoczęciem procedury.

Zakładam spółkę z o.o. Czy wystarczy S24, czy muszę iść do notariusza?

S24 jest zwykle szybsze i tańsze, ale korzysta z gotowego wzorca umowy. Przy zakładaniu spółki w tym trybie kapitał zakładowy można pokryć wyłącznie wkładami pieniężnymi. Jeżeli chcesz wnieść sprzęt, samochód albo prawa, potrzebna będzie umowa zawarta w formie aktu notarialnego.

Akt notarialny będzie potrzebny również wtedy, gdy wspólnicy chcą wprowadzić rozwiązania, których nie przewiduje aktualny wzorzec S24. Przy prostym układzie wspólników wzorzec może być wystarczający. Umowę zawartą w S24 można później zmienić, ale oznacza to dodatkową procedurę i koszt.

Chcę wyjść ze spółki, ale drugi wspólnik nie chce odkupić moich udziałów. Co mogę zrobić?

W spółce z o.o. nie można po prostu wypowiedzieć udziału. Najpierw trzeba sprawdzić umowę spółki, ponieważ może ona uzależniać zbycie udziałów od zgody spółki albo przyznawać pozostałym wspólnikom prawo pierwszeństwa.

Możliwe rozwiązania to między innymi sprzedaż udziałów osobie trzeciej, ich umorzenie, jeśli pozwala na to umowa i zostaną spełnione wymagane warunki albo, w poważnym konflikcie, żądanie rozwiązania spółki przez sąd. Wyłączenie wspólnika nie służy natomiast do dobrowolnego wyjścia z własnej inicjatywy. W praktyce wiele takich spraw kończy się negocjacją ceny i warunków rozstania.

Wspólnicy podjęli uchwałę bez mojego udziału. Ile mam czasu, żeby ją podważyć?

W spółce z o.o. termin na wniesienie powództwa o uchylenie uchwały wynosi miesiąc od dnia, w którym wspólnik dowiedział się o uchwale, nie później jednak niż sześć miesięcy od jej podjęcia (art. 251 k.s.h.). Ten drugi termin biegnie niezależnie od tego, kiedy informacja o uchwale faktycznie do Ciebie dotarła.

Trzeba też sprawdzić, czy zgromadzenie zostało prawidłowo zwołane i czy uchwała mieściła się w porządku obrad. Dla nieobecnego wspólnika te okoliczności mogą mieć znaczenie dla samej możliwości zaskarżenia uchwały. Jeżeli masz już protokół, warto skonsultować go od razu, bo terminy są krótkie.

Spółka nie prowadzi już działalności. Czy mogę ją po prostu zostawić i przestać się nią zajmować?

Nie. Spółka istnieje do chwili wykreślenia z KRS i do tego czasu nadal ma obowiązki sprawozdawcze oraz rejestrowe. Zaprzestanie działalności nie powoduje jej automatycznego zamknięcia. Sąd rejestrowy może wszcząć postępowanie przymuszające i nakładać grzywny, aby doprowadzić do złożenia zaległych dokumentów.

Standardowa likwidacja obejmuje uchwałę o rozwiązaniu spółki, otwarcie i zgłoszenie likwidacji, wezwanie wierzycieli, spłatę zobowiązań, przygotowanie wymaganych sprawozdań oraz wniosek o wykreślenie. Procedura trwa co najmniej kilka miesięcy, ponieważ część terminów wynika wprost z ustawy. Zwykle bezpieczniej przeprowadzić ją od razu niż porządkować zaniedbania po latach.

Ile to kosztuje

Możesz wybrać jedną z dwóch form rozliczenia: stawkę godzinową albo ryczałt ustalony z góry. Sposób rozliczenia uzgadniamy jeszcze przed rozpoczęciem pracy, tak aby od początku było jasne, z jakimi kosztami trzeba się liczyć.

Przy zakładaniu spółki, wprowadzaniu zmian w KRS, przekształceniu lub likwidacji mogą pojawić się także dodatkowe opłaty, między innymi notarialne, sądowe oraz związane z wymaganymi ogłoszeniami. Zanim rozpocznę pracę, wyjaśnię Ci, jakie koszty będą dotyczyć Twojej sprawy.

Jeśli spór między wspólnikami trafi do sądu, możesz domagać się od drugiej strony zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Sąd ustala je jednak co do zasady według stawek określonych w przepisach, a nie na podstawie pełnego wynagrodzenia uzgodnionego z pełnomocnikiem. W praktyce zasądzona kwota może więc pokryć część mojego wynagrodzenia, ale nie zawsze całość.

Na początku wyjaśnię Ci, jakie działania będą potrzebne w Twojej sytuacji, czy wystarczą odpowiednie dokumenty i zmiany w KRS, czy konieczne będą negocjacje albo postępowanie sądowe.

Opisz sprawę w trzech zdaniach. Odpowiem, czy mogę pomóc.